Για κάθε κληρονομιά που ανοίγει από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 ισχύουν νέοι κανόνες. Ο ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α’ 81/22.05.2026) αλλάζει τρία σημεία που απασχολούν ιδιαίτερα τους Έλληνες του εξωτερικού: τι παίρνει ο αναγκαίος κληρονόμος, ποιος πληρώνει τα χρέη και πώς λύνονται οι διαφωνίες για ένα ακίνητο με πολλούς συνιδιοκτήτες. Οι παλαιότερες υποθέσεις κρίνονται κατά κανόνα με το προηγούμενο καθεστώς.
Η νόμιμη μοίρα πληρώνεται σε χρήμα
Ο δικαιούχος νόμιμης μοίρας δεν γίνεται πλέον αυτόματα συνιδιοκτήτης στα ακίνητα της κληρονομιάς. Αποκτά χρηματική αξίωση ίση με το μισό της εξ αδιαθέτου μερίδας του. Ένα παράδειγμα: διαμέρισμα αξίας 320.000 € αφήνεται με διαθήκη στο ένα από δύο παιδιά. Το άλλο παιδί δεν παίρνει το 25% του διαμερίσματος, αλλά δικαιούται 80.000 €. Για να εξασφαλίσει το ποσό μπορεί να εγγράψει προσημείωση στο ακίνητο.
Η αξίωση παραγράφεται δύο έτη μετά το τέλος του έτους στο οποίο ο δικαιούχος έμαθε για την προσβολή της μοίρας του, και οπωσδήποτε 20 έτη μετά τον θάνατο.
Τα χρέη σταματούν στην αξία της κληρονομιάς
Ο κληρονόμος δεν ευθύνεται πια με τη δική του περιουσία για τα χρέη του κληρονομουμένου. Οι δανειστές ικανοποιούνται από την κληρονομιά και μέχρι την αξία της. Η προστασία χάνεται αν ο κληρονόμος διαχειριστεί την περιουσία έξω από τα όρια του νόμου ή μειώσει υπαίτια την αξία της. Η αποποίηση παραμένει χρήσιμη για όποιον δεν θέλει καμία ανάμειξη.
Ακίνητα με πολλούς κληρονόμους
Όταν ένα ακίνητο περνά εξ αδιαθέτου σε περισσότερους κληρονόμους που διαφωνούν, ένας από αυτούς μπορεί να ζητήσει με σύντομη δικαστική διαδικασία να οριστεί η αξία των μεριδίων των υπολοίπων. Αφού τα πληρώσει, γίνεται αποκλειστικός κύριος. Στόχος είναι να μη μένουν ακίνητα αναξιοποίητα επειδή μοιράζονται σε μικρά ιδανικά μερίδια.
Κληρονομική σύμβαση και εκ των προτέρων παραίτηση
Γονείς και παιδιά μπορούν να ρυθμίσουν τη διαδοχή εν ζωή με συμβολαιογραφική κληρονομική σύμβαση. Ένα παιδί μπορεί επίσης να παραιτηθεί εκ των προτέρων από μελλοντικά δικαιώματα, για παράδειγμα μετά από γονική παροχή. Η παραίτηση γίνεται με συμβολαιογραφική πράξη και αυτοπρόσωπη παρουσία, σημείο που θέλει προγραμματισμό για όποιον ζει εκτός Ελλάδας.
Τι να κάνετε αν ζείτε στο εξωτερικό
- Ελέγξτε αν υπάρχει διαθήκη και αν συμφωνεί με τους νέους κανόνες.
- Ζητήστε ανεξάρτητη εκτίμηση των ακινήτων πριν από κάθε διανομή.
- Προβλέψτε ρευστότητα για την πληρωμή χρηματικών αξιώσεων.
Πηγή: ν. 5303/2026 (ΦΕΚ Α’ 81/22.05.2026) και δηλώσεις του Υφυπουργού Δικαιοσύνης.
~ Taxblock Team
Η ομάδα μας, που απαρτίζεται από έμπειρους οικονομολόγους, δικηγόρους και μηχανικούς, είναι πάντα στη διάθεσή σας να σας βοηθήσει στις υποθέσεις σας στην Ελλάδα. Για περισσότερες πληροφορίες ή εξατομικευμένη συμβουλευτική, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
Τηλ.: +30 210 8944008, +30 210 8947053 · Viber/WhatsApp: +30 698 1984090 · Email: info@taxblock.gr · Glyfada, Athens, Greece
Εάν θέλετε να λαμβάνετε το Newsletter μας για να ενημερώνεστε πρώτοι για χρήσιμα φορολογικά νέα μπορείτε να εγγραφείτε εδώ
Τα κείμενα αυτά δεν αποτελούν προσωποποιημένη υπηρεσία, συμβουλή ή υπόδειξη προς οποιονδήποτε Πελάτη, αλλά γενική καταγραφή και σχολιασμό επί επίκαιρων ή καίριων θεμάτων φορολογικού ενδιαφέροντος.
