Φορολογικός κάτοικος αλλοδαπής ως διαχειριστής Ι.Κ.Ε.: Τι ισχύει για φορολογία και ασφάλιση
Η συμμετοχή ενός φορολογικού κατοίκου εξωτερικού στη διοίκηση ελληνικής Ιδιωτικής Κεφαλαιουχικής Εταιρείας (Ι.Κ.Ε.) αποτελεί συχνό πρακτικό ζήτημα.
Το ερώτημα που τίθεται είναι διπλό:
(α) Επηρεάζει ο διορισμός του ως διαχειριστή τη φορολογική του κατοικία;
(β) Ποιες ασφαλιστικές υποχρεώσεις δημιουργούνται στην Ελλάδα;
Ακολουθεί πλήρης και επικαιροποιημένη ανάλυση.
Α. Φορολογική κατοικία – Επηρεάζεται από τον ρόλο του διαχειριστή;
1. Το κανονιστικό πλαίσιο
Η ΑΑΔΕ, μέσω της ερμηνευτικής εγκυκλίου Ε.2064/2023, επαναφέρει τα κριτήρια που διέπουν τον προσδιορισμό της φορολογικής κατοικίας. Το κρίσιμο σημείο είναι ότι η ύπαρξη οικονομικής ή επαγγελματικής σύνδεσης με την Ελλάδα δεν αποτελεί από μόνη της στοιχείο μεταφοράς φορολογικής κατοικίας.
Η έννοια του «κέντρου ζωτικών συμφερόντων» εξετάζεται συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη:
- οικογενειακούς δεσμούς
- μόνιμη κατοικία
- κύριο τόπο οικονομικής δραστηριότητας
- κοινωνικές και προσωπικές σχέσεις
- γενικό πλαίσιο ζωής του προσώπου
Η ελληνική νομολογία (ενδεικτικά αποφάσεις ΣτΕ 2105/2018, 403/2020, 2256/2022 κ.ά.) έχει επιβεβαιώσει ότι δεν αρκεί μία μεμονωμένη δραστηριότητα στην Ελλάδα για να θεωρηθεί ότι κάποιος μεταφέρει εδώ το κέντρο των συμφερόντων του.
2. Συμπέρασμα για τη φορολογική κατοικία
Η απλή ανάληψη καθηκόντων διαχειριστή σε ελληνική Ι.Κ.Ε.:
✔ Δεν μεταβάλλει τη φορολογική κατοικία του προσώπου, εφόσον αυτό συνεχίζει να ζει μόνιμα και οργανωμένα στην αλλοδαπή.
Ο φορολογούμενος παραμένει κάτοικος του εξωτερικού και φορολογείται στην Ελλάδα μόνο για το εισόδημα που προκύπτει στη χώρα.
Β. Ασφαλιστικές υποχρεώσεις διαχειριστή Ι.Κ.Ε.
1. Τι προβλέπει ο νόμος
Σύμφωνα με το άρθρο 39 παρ. 8 του Ν. 4387/2016, υποχρεωτικά υπάγονται στην ασφάλιση του ΕΦΚΑ:
- οι διαχειριστές Ι.Κ.Ε.,
- ο μοναδικός εταίρος/διαχειριστής μονοπρόσωπης Ι.Κ.Ε.
Η υπαγωγή είναι υποχρεωτική ανεξάρτητα από το αν λαμβάνουν αμοιβή ή όχι.
2. Τρόπος υπολογισμού εισφορών
Από 1.1.2020 οι εισφορές δεν συνδέονται με το εισόδημα αλλά με την επιλεγόμενη ασφαλιστική κατηγορία. Το σημαντικό:
- Η Ι.Κ.Ε. δεν υποβάλλει Α.Π.Δ. για αμοιβές διαχείρισης.
- Ο ίδιος ο διαχειριστής καταβάλλει τις εισφορές του ΕΦΚΑ σύμφωνα με την κατηγορία που έχει επιλέξει.
Άρα, η εταιρεία δεν έχει καμία ασφαλιστική υποχρέωση, ενώ ο ίδιος ο διαχειριστής αποκτά υποχρεωτική ασφαλιστέα ιδιότητα στην Ελλάδα.
3. Τι ισχύει όταν ο διαχειριστής είναι κάτοικος χώρας της Ε.Ε.
Επειδή ο ενδιαφερόμενος είναι μόνιμος κάτοικος κράτους-μέλους της Ε.Ε., εφαρμόζονται οι Κανονισμοί:
- Κανονισμός (ΕΚ) 883/2004
- Κανονισμός (ΕΚ) 987/2009
Οι κανονισμοί αυτοί ρυθμίζουν ποιο κράτος έχει δικαίωμα ασφάλισης όταν κάποιος έχει δραστηριότητα σε περισσότερες χώρες.
4. Έγγραφο Α1 – Πότε απαιτείται
Ο εργαζόμενος/απασχολούμενος μπορεί να ζητήσει από το ασφαλιστικό ίδρυμα της χώρας κατοικίας του τη χορήγηση του εντύπου Α1, μέσω του οποίου:
- αποδεικνύεται ότι υπάγεται στην ασφάλιση της χώρας κατοικίας,
- και συνεπώς εξαιρείται από την ασφάλιση του ΕΦΚΑ.
Αν χορηγηθεί το Α1, τότε δεν οφείλονται εισφορές στην Ελλάδα, παρά μόνο στο κράτος κατοικίας.
Γενικό συμπέρασμα
✔ Φορολογία: Η ιδιότητα του διαχειριστή Ι.Κ.Ε. δεν αλλάζει τη φορολογική κατοικία ενός ατόμου που ζει μόνιμα στην Ε.Ε.
✔ Ασφάλιση:
- Χωρίς έντυπο Α1 → Ο διαχειριστής υπάγεται στον ΕΦΚΑ και καταβάλλει ο ίδιος τις εισφορές.
- Με έντυπο Α1 → Εξαιρείται από την ελληνική ασφάλιση.
✔ Η Ι.Κ.Ε. δεν έχει δικές της ασφαλιστικές υποχρεώσεις για τον διαχειριστή.
~ Taxblock Team
Η ομάδα μας απαρτίζεται από έμπειρους οικονομολόγους, δικηγόρους και μηχανικούς και είναι πάντα στη διάθεσή σας να σας βοηθήσει στις υποθέσεις σας στην Ελλάδα.
Για περισσότερες πληροφορίες ή εξατομικευμένη συμβουλευτική, μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί μας.
📞 Τηλ.: +30 210 8944008, +30 210 8947053, Viber/WhatsApp: +306981984090
Tip: Εάν θέλετε να λαμβάνετε το Newsletter μας για να ενημερώνεστε πρώτοι για χρήσιμα φορολογικά νέα μπορείτε να εγγραφείτε εδώ
Τα κείμενα αυτά δεν αποτελούν προσωποποιημένη υπηρεσία, συμβουλή ή υπόδειξη προς οποιονδήποτε Πελάτη, αλλά γενική καταγραφή και σχολιασμό επί επίκαιρων ή καίριων θεμάτων φορολογικού ενδιαφέροντος.
